Immagini della pagina
PDF
ePub

1

Par mihi felicitas ex Te contigit. Os cuum & caro fua Eminentissi-
mus Franciscus Cardinalis Barberinus me conclamatum, dcpofitum,
cxanimem colligens, tollens, amplectens , tandem ut viverem effe-
cit; quis scilieet obleeutus votis & mandatis. Tu enim excmplum mçi
Operis integrum accersicum & quodam angulo Græciæ , illius fidei
vivens commiseras, hortans instansque ut cdendum aliquando cu-
raret , In hoc ille nulli operæ, contentioni, fumptui pepercit. Mi-
fit, cgit; movit multa longo tempore , quoad longanimitate atque
cfficaci perseverantia pbftaculis perruptis oprati compos, mihi dere-
keto atque abjecto verus beneficus Samaritanus Sofpitator cxtitit. Il.
le humo mę sublatum ac pulvere , isti a quo lum latinitate dona-
tus Interpreti , veluc Stabulario commendatum, Denariis multo ul-
tra quam dụobus descriptionis & excusionis ab Amanuensibus ac
Chalcographis necessaria mihi vulgando opera redempra, tum cæte-

ris omnibus in lucem emergendi subsidiis, non munifice folum, fed
Plin. l.36. magnifice etiam instructum, in hunc litterariæ celebritatis Meridiem

protulit; ubi mea Historia , tamquam illa Memnonis Statua, insucti
libi Solis percussa nunc primum radiis, erumpat in voces immorta.
le tuum ac Tuorum Sanctissime Pontifex in mç aç Rem litterariam
meritum Orbe late toto prædicaturas.

!

C. 8.

[ocr errors][merged small][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

UOD nunc primum e Græciæ Naufragiis emergit PACHY

MERES, Historicus non minus alioqui luce dignus Latina, quam multi ejus Æquales ac Pofteri, jam pridem typis & litteris evulgati nostratibus, non Cola infelicitas sed culpa ejus quædam fecit. Retrusus & antiquarius Scriptor, quem loqui cum Vulgo quidquam piget ; præterea perplexus & hiantis fententiæ Compositor, tot terebris fuas vigilias obvolvit, ut Eruditissimorum, quibus innotuit, Interpretum a sui Editione tentanda curas conatusque deterruerit : idem pafsus quod sepias ajunt atque torpedines , qui pilçes quod rarius Mensarum honore dignentur, caligini quam offundunt, torpori quem afflant, iinputent; illa oculos, hoc manus & brachia Piscantium a nisu ços e nativo gurgitę tollendi soliti repellere.

II. Erat tamen haud dubium operæpretium in ejus publicatione Historiæ, quæ res magnąs ac memorabiles per annos fere octoginta Sæculi obscuri ac Testium inopis geftas, si minus semper diserta , saltem prudenti, diligenti, morata , & plerụmque fideli narratione profequatur: quæ poftreinæ quali Scenæ Orientalis Imperii sub Domo Palæologa , ita principia exhibet , ut in iis causas tragicæ Catastrophes , qua Turcis & Muhammedi Constantini Regia fuccubuit , advertere prudens Lector manifestas queat ; quæ plurima docet nusquam alibi notata : quæ a Niceta & Acropolita ad Cantacuzenum, hiatum quemdam explens publică memoriæ, viam quali Regiam initernit albis velut quadrigis Historicæ veritatis, qua nostra usque ad tempora , nuspiam hærente aut abrupta triumphi pompa invehatur: Quæ denique negotium omnis ævi maximum & celeberrimum, Conciliationis Ecclesiarum Græcæ cum Latina, fic a primis Originibus evolvit, fic a deliberationum arcanis verisque rationibus, per anfractus inde fucofarum Artium, hinc Fidei fynceræ , ad suos exitus perducit; ut asserere non dubi. tem; Id Argumentum ingens a nullo plus Græco Scriptore lucis accipere.

III. Non me fugit, intercedi adversus hæc speciofa & plausibili Exceptione poffe
a merito querentibus ; Pachymerianam hanc Historiam non raro Græcoruin Schi.
smati favere ; Latinorum res & jura deţerere narrando: Auctoris pronum in partem
fequiorem multis modis ftudium oftendere. Non nego; non excuso: & ita factum,
&' large in hoc peccatum a Noftro confiteor, tamen contendo, utilem publico, &
ipfi quinetiam in his læsæ Veritati atque Orthodoxæ Fidei optabilem talis Libri evul-
gationem effe. Neque ad hoc evincendum utor præjudiciis Ecclesiæ, Historias Eu-
Tebii Cæsariensis, Ariani a multis habiti; Socratis & Sozomeni, palam Novatiano,
rum; Nicephori Callisti e fæce licet interdum haurientis Hæresum; & alias suspe-
Ctorum pariter Scriptorum, legi finentis & probantis. Ajo, vel si omnes quos nomi-
navi exterminarentur; peculiari nomine interesse Apostolicę Sedis & Romanę Con-
munionis Universę, lubjici oculis, & teri manibus cunctorum hoc Pachymeris O
pus: quoniam in eo fanitas doctrinę de Processione Spiritus Sancti ex Patre Filio-
que; de Primatu Papę, & Jure Provocaționis ad Romanam Sedem ex quocumque
Patriarchatu; fyncera caritas & vera sancțimonia Gregorii X. aliorumque Roina-
norum per ea tempora Pontificum; Joannis Vecci Constantinopolitani Patriarche,
Patres Latinorum studiosissime ainplexi, constantissime tuiti, 'eruditio maxima
liberrimum idemq; perspicacisfimum ingenium, veracitas intrepida, vita inculpa.
ta, mores sancti, divinis etiam illuftrationibus probati, palam magnificeque prę.
dicantur. idque aþ oculato Teste, & quod caput est, domo Adverfantium pro-
ducto , ipfoque haud dissimąlanter Adversariiis ftudente , ut quod dicit nobis
favens, expressum evidentia veritatis , quod contrarium immifcet, educationis
vițio inolitum, fubornatum adulatione , ambitiosis spebus , abnoxiis a vi ty,
rannica timoribus contra officii conscientiam extortum , merito debeat intel-
ligi. Ausim dicere : fi totus Orthodoxus esset Pachymeres, minus juvaret. Sunt
'veneno carentes & prorsus innoxii serpentes ; sed ii theriacam non faciunt .
Viperis opus est exitiali succo turgidis , * lethali dente infestis , unde falụtare
Alexipharmacum possit existere. adeo malis interdum etiam & pestibus sua inest

utilitas ! Habes cur non tolerabilis folum, sed etiam expetibilis Schismatici Scri-
ptoris Editio fit. Cæterum etsi non magis periculum elle video, ne Catholicus

Aij

[ocr errors]

Tom. I.

[ocr errors]
[ocr errors]

Jud: 9:

e Pachymeris lectione Schisma discat, quam ne Christianus, Deorum falsorum
passim occurrente in libris Veterum Græcis Latinisque vulgo tritis mentione
in Idololatriam pertrahatur ; dedi tamen diligentem operam in Notis ad fingula
loca maculofa, ne caļumniæ ac mendacia impune Auctori, fraudi Lectori forent.

iy. Quod fuperest, Ediționis hujus Confilia, Causas, Facultates, totamque ra.
rionem edifferenti operam mihi ne, quxso, gravere, Lcctor, brevem commodare.
Sanétæ memoriz URBANUS Pontifex ejus nominis Octavus duo Historica Pachy.
meris Opera, totidem distinctis transmarinæ ac perantiquz manus exarata volu-
minibus, in lup Thesauro Librario fervabat, integra, & haud paulo faniora quam
quæ Auguftanus Volfio visus Codex habuit. Prior Tomus in Libros tributus sex,
Michaelis Palæologi Res geftas ante Imperium & in Imperio enarrat; Alter Libris
septem magnam partem Actorum longi Principatus Andronici Senioris exhibet.
utrumque illum à fe perle&tum Commentarium, pro ea qua valebat Græcæ lin.
gua periția doctissimus iş Pontifex, dignum qui Laține legeretur , judicabat; id;
que uț procuraret familiarissimo & fidiflimo obi capiti Eminentillimo Cardinali
FRANCISCO BARBERINO Fratris Filio, szpe impenfeque commendavit. Quam
ad hoc ille per hos annos viginti, & quod excurrit, diligentiam adhibuerit, infi-
nitum fiț minute persequi. Satis fuerit dixisse; nihil in hoc genere quod utcum-
que tentari poflet, ab eo umquam uspiamve prætermissum. Obtulit, invitavit
rogavit , promifit, voce coram, fcriptis litteris, per Amicos conventis Viris doctis :
niñil denique non egit , quo Pachyineri , Latini alicunde Interpretis fuppeteret
copia; millis etiam procul extra Italiam ipsis Codicibus Archetypis; quasi ut suam
per se ipfi causam agerent; & miserationem præfentes ac fupplices moverent;
quos tali occasione multis annis in Viri doctissimi jacuisse scriniis multi sciunt,
Successus fuit, qualem Comitiorum de Regno Arborum Sacer Apologus memo-
rat ; ut nimirum Vite, Oliya , Ficu ,

Ficu, cunctis

pro

le

quaque Plantis felicibus recusantibus, ad Rhamnum res devolveretur. Licet esam mihi consçius fupelleStilis çurtæ, minoris facultatis, temporis diversissimis occupationibus addictiffi. mi: tamen cognitis defideriis Viri summi de me optime ineriti, verecundiæ inex vim facientibus & Imperiorum occupantibus partes, audere fupra vires non du: bitavi, ejusque onus negotii subire, in quo fuftinendo defungendoque vice otii ingeniique omnis, Itudium mihi esse deberet atque obfequium,

V. Sic ad eun laborem aggrediens, in reçen senido vertendoque fundım habui Barberinum Codicem , eum de quo multa dixi, omniun, opinor , qui extant uspiam integerrimum & optimum, in charta transmarina, vetulțatis Auctori Pachymeri equalis; manus non fpeciofisfimæ quidem, aut lectu facillima; cæteruin eruditæ & exactæ. Duos confului alios in dubiis, Vaticanum & Allaţianum: Priori a Biblio theca Pontificia , ubi allervatur, nomen feçi, fuit is quondam V.C. Aloysii Lollini Episcopi Bellunensis, qui eum moriens cum ațiis ims, ms. quæ multa collegeret, Vaticàng Bibliothecæ legavit. Hunc ut inde domum auferrem, ibique ad continuum & liberiorem usum multis menfibus țenerem S. D.N.ALEXANDRI VII. præstans benignitas conceflit. Tertium humanislime suppeditavit e privato peculio Librario Illyrissimus Leo Allatius Præfe&tus Bibliothecæ Vaticana, Præfert iş Antiquitatem quadringentorum facile annorum chartæ & fcripturæ specie ac ring fed cst exécaros sy dteanç. decem çirciter capitibus primis mutilus, finem item lacunis interpellatum, & injuriis ævi aç tempestatuni çorruptum habens. Vaticanus longe recentioris est manus. In Barberino Codice perțulis cafu quodam foļiis duo bus, in capitibus v. & vi. Libri I. hiatus totidem fuere , quos explere non potui ex Allatiano, qui primis, ut dixi, capitibus decem caret'; nec ex Vaticano, qui non tam apographum Hiltoriæ Pachymeris, quam compendium eft, diversis pleraque verbis exprimens, non paucis prætermillis. Reçurri ergo ad Exemplar affervatuin in Bibliotheca Regis Chriftianillimi Parifienfi, unde meo rogatu R. P. Philippus Labbe quod opus erat ambabus lacunis coæquandis, diligenter exfcripfit, & milit.

VI. Interpretationis non anxie addictæ, fed & in paraphrafim aliquando redundantis, hæc peculiaris excusatio eft in hoc onnium, qui græce Hiftorias ediderunt, obscurissimo Scriptore, Lectorum alii Græce fciunt, alii ( quę major turba eft ) non item. Neutrorum accommodatam rationibus putabam versionem fcrupulose sędulam, balbutientem & illautám, quæ jejuna fquallidis , intricata perplexis, ambigua confufioribus mutaret. Nam græce quidem docti, li queis cupido inliç indolem noscendi Pachymerianæ dictionis, longe id affequentur facilius grąco ipfo con

[ocr errors][ocr errors]

Hor. Sgt. I.

textu protinus visendo , quam male-terlo intuendo velut quodam fpeculo interpretamenti sesqui-barbari, latinitatem invitissimam per omnia græcisini vestigia lutulento tramite raprantis, Cæterorum qui una freti latinæ linguæ peritia Historiam hanc in manus fument, manifeftum eft non id yogum aut destinatum effe noctium & labirynthorum ambagiosi Scripti experimentum præsens capere, potius quam absconditæ defosfæque illic fidei gestarum vere rerum liquido lucidoque testimonio doceri, Ştudui ergo, quo his obsecundarem, indagatum magno plerumque labore meo hujus Scriptoris fenfum quam clarissime proponere; adeoque; ubi res posceret, distincta e confusis , ex horridis nitida , plana e pravis, aperta ex æniginaticis reddere.

VII. Erunt tamen ( scio ) quibus nec Factum nec Facti Defenfio probabitur . Hi vero vel Oftracismo me, licet, exterminent; modo Teitæ caulam adfcribant: Profcriptum Te volumus, quod tenebricofiffimum Scriptorem primo aspectu intelligibilem feceris. Sed meliorą Venuliņus auguretur e diverso refponfans,

Solventur risu tabula, Tu millus abibis. Enimvero, a mentem Scripti non assequitnr , si affingit aliena, fi non tepræ- lib.z. sencạt quidquid fubeft, jure yapulet Interpres; Donec quidem latentia producit, involura exerit , obruta eruit ; dum nucleum , fuccum intimum , meram medullam sententiæ abitryfæ fracto extractam Cortici, velut cibi cocti & conditi paratum legenti ferculum apponit; finant isti Morofi serviri lui commodis & vereancur id damaare, unde, nifi dissimulant , fe quoque ipfos juvari fentiunt. Nec eo tamen hæc trahi velim, quali nuspiam offendifle me, arroganter. affeverem ; aut ubi meruerim, culpari abnyam. Unum deprecor : ne judicium præcipitetur: neve ad primam nævi speciem veru ac nigrum theța plagofus Censor expediat. Cognoscere prius ne graveţur in Glossario & Notis, quæ me ad fic interprerandum caufæ impulerint. vel absolvet, vel ignofcet, vel mitius forte calţigabit perspecto quid in re fit. Typographi menda ne imputentur mihị cur postulem, quod ipsa ultro æquitas largitur? Ne multa graviaque intervenirent, cura est non mediocri certatum: ne ulla vel levia irreperent vitare ultra humanam facultatem fuit. Index præcipuorum appensus ad calcem Obfervationum eft, cujus admonitu manu adjuvet" qui adverterit, & benefačti locum occupet. Chronologicas Controversjas ( nam erant & hic nodi ejus generis digni yindice ) in Librum proprium seposuimus, cui ériqetpov superjectum est: Specimen Sapientię Indóruin Veterum. Liber tertio fuccedentiun invicem Trauf lationum Gradu , ex Indico, Persico , Arabico, Græcus factus, & velut tunc notissimus Constantinopoli, ab Imperatore ibi apud hunc noftrum concionante laudatus, quærendi sui necessitatem imposuit haud aliter intelle&uris locum in quo memoratur, Inyentus in locuplete talium Penu, Museo Illuftriffimi Allatii ejus benigna gratia visus a me Latineque redditus, ejusdem judicio & hortatu editus hic integer est, non invenusta , ni fallor, peregrinitate placiturus. Vale,

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]

С.

Um Interpretationėm Latinam Hiftoria Grace Georgii Pachymeris fcri

ptam a P. Petro Pollino Sacerdote Soc. noftræ, & ab eodem ei adjunčtos Observationum Libros tres cum Appendice , aliquot ejusdem Societatis Theologi recognoverint , & in lucem edi posle probaverint , facultatem concedimus, ut Typis mandentur , si iis ad quos pertinet , ita videbitur ; cujus rei gratia has litteras manu noftra subscriptas , sigilloque noftro munitas damus. Roma 8. Julii 1665.

[merged small][merged small][ocr errors][ocr errors]

Joannes Paulus Oliva :

Imprimatur fi videbitur Reverendissimo S. P. Apoft. Mag.

0. Archiep. Patrdc. Vicesę:

[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
« IndietroContinua »